Szkolenie z PSYCHOTERAPII PSYCHOTRAUMATOLOGICZNEJ zostało zaplanowane trzyetapowo:
- Psychotraumatologia Praktyczna
- Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej
- Psychoterapia Psychotraumatologiczna
Każdy kolejny etap pozwala na pogłębienie i wzbogacenie rozumienia treści merytorycznych zawartych w poprzednich etapach szkolenia oraz stanowi ich rozwinięcie.
Charakterystyka poszczególnych etapów:
I etap – Psychotraumatologia Praktyczna
Ten etap obejmuje zbiór zagadnień dotyczących rozumienia szerokiego spektrum ludzkiej reakcji na doświadczenia traumatyczne zarówno w przestrzeniach ciała jak i umysłu, na poziomie podstawowym, praktycznym. Szczegółowo omawia tematykę złożoności doświadczeń traumatycznych, zaznajamia z najważniejszymi aspektami z całej gamy ludzkich odpowiedzi na traumy, uwzględniając krótko i długoterminowe konsekwencje ich oddziaływań na funkcjonowanie psychiczne, cielesne oraz w kontekście realizacji ważnych zadań życiowych. Wieloaspektowo ukazuje specyfikę niektórych form traumatyzacji jak np. psychosomatykę, parentyfikację, nadużycia seksualne, demoralizację czy inne formy przemocy. Ponadto w serii spotkań dotyczących terapii traumy omawiane są modele pracy z traumą w kontekście doraźnym, interwencyjnym a także zagadnienia związane z procesami rezyliencji, a więc indywidualnej zdolności powrotu do równowagi po przeżyciu traumatycznym. Szkolenie ma na celu przygotowanie absolwentów do rozpoznawania doświadczeń traumatycznych u swoich pacjentów, uczniów, podopiecznych etc. oraz krótkoterminowego wsparcia osób po doświadczeniach traumatycznych, konsultacji, pomocy w ustabilizowaniu się etc.
Szczegółowy program szkolenia znajduje się poniżej.
Szkolenie na I etapie składa się z 18 tu 10 cio godzinnych zjazdów odbywających się w stałych porach:
- 15.30 – 19.30 w piątki
- 9.00 – 14.00 w soboty
Cykl szkoleniowy z zakresu Psychotraumatologii Praktycznej kończy się egzaminem w formie testowej (organizowanym stacjonarnie lub on line) a po jego pozytywnym zaliczeniu uzyskaniem dyplomu ukończenia szkolenia nadającego tytuł „Psychotraumatologa” który upoważnia do krótkoterminowego wsparcia osób po doświadczeniach traumatycznych, podejmowania działań wspierających stabilizujących emocjonalnie (do 10 spotkań).
Wzór dyplomu znajduje się: TU
Podstawowe metody pracy stosowane na tym etapie szkolenia to: wykłady, analiza artykułów i literatury, oglądanie i analiza filmów oraz superwizje indywidualnych przypadków.
II etap – Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej
Ten etap szkolenia jest dedykowany psychoterapeutom, psychologom, lekarzom psychiatrom i innym osobom pracującym terapeutycznie z pacjentami po doświadczeniach traumatycznych, którzy w przyszłości planują prowadzić profesjonalną psychoterapię traumatycznych doświadczeń. Stanowi on kolejny etap przygotowania do uzyskania tytułu „Psychoterapeuty Psychotraumatologii”. Zajmowanie się psychoterapeutycznie traumą psychiczną jest jednym z najtrudniejszych zadań dla psychoterapeutów. Z tego powodu zgłębianie tej wiedzy wymaga posiadania przez psychotraumatologów przygotowania psychoterapeutycznego w uznanym nurcie psychoterapeutycznym. „Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej”, ma wyposażać słuchaczy w podstawowe zasady i techniki obowiązujące w psychoterapii psychoanalitycznej, zasadami pracy psychoterapeutycznej w ogóle, najczęściej występującymi zjawiskami w procesach terapeutycznych oraz zasadami obowiązującymi w ich leczeniu. Ważnym elementem szkolenia jest omówienie i ugruntowanie w myśleniu przyszłych psychotraumatologów zasad etyki zawodowej, uczciwości i wyrazistości postaw, szacunku i dojrzałości moralnej.
Zważywszy na fakt, że koncept szkolenia z psychotraumatologii jest przygotowany w znacznym stopniu w oparciu o technikę psychoanalityczną oraz psychoanalityczny sposób myślenia o funkcjonowaniu ludzkiego umysłu, omawiane zagadnienia są osadzone w myśleniu psychoanalitycznym i teoriach wywodzących się z odkryć Zygmunta Freuda oraz jego następców.
Szczegółowy program „Wprowadzenia do psychoterapii psychoanalitycznej” znajduje się poniżej.
W trakcie realizacji tego etapu (dokładnie po 2 latach od rozpoczęcia całego cyklu szkoleniowego) uczestnik uzyskuje prawo do samodzielnej pracy z pacjentami pod warunkiem posiadania indywidualnej superwizji oraz bycia w tym samym czasie w terapii własnej (minimum 2 x w tygodniu u certyfikowanego psychoterapeuty psychoanalitycznego lub psychodynamicznego – z listy certyfikowanych psychoterapeutów:
- Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej,
- Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej,
- Sekcji Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej,
- Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej
- Polskiego Towarzystwa Analitycznego.
Podczas tego etapu szkolenia zmienia się formuła pracy. O ile I etap szkolenia w znacznym stopniu prowadzony jest w formie wykładowej, o tyle podczas „Wprowadzenia do psychoterapii psychoanalitycznej” podstawową metodą pracy jest praca z tekstem, a także w oparciu o wcześniejsze przygotowanie się przez uczestników do dyskusji i omawiania zagadnień teoretycznych oraz praktycznych, istotnych w procesie psychoterapii. Ten etap szkolenia wymaga od uczestników większego zaangażowania w studiowanie literatury a także angażowania się w dyskusję podczas zajęć. Ważnym i rozbudowanym elementem pracy na tym etapie jest także superwizja przypadków przedstawianych przez słuchaczy oraz trenerów. Cykl składa się z 17 zjazdów w którym każdy zjazd obejmuje 10 – cio godzin szkoleniowych. Zajęcia odbywają się w:
- Piątki w godz. 15.30 – 19.30
- Soboty w godz. 9.00 – 14.00
Wzór dokumentu wydawanego po ukończeniu II etapu znajduje się TU
III etap – Psychotraumatologia Psychoterapeutyczna
Ten etap szkolenia ma za zadanie osadzić słuchaczy w specyfice długoterminowego leczenia doświadczeń traumatycznych z perspektywy psychoterapeutycznej psychotraumatologii omawianej w ujęciu psychodynamiczno – psychoanalitycznym. Obejmuje on zarówno zagadnienia które stanowią psychoanalityczne rozumienie ogólnej ludzkiej odpowiedzi na doświadczenia traumatyczne ( jak np.: dysocjacja osobowości, psychiczne opracowanie traumy czy psychiczne azyle) jak i szczegółowe omówienie niektórych form traumatyzacji (np. głębokie zaburzenia odżywiania, traumatyczny rezonans obecny w dynamice pary, wpływ traumy na pełnienie ról rodzicielskich etc.). Wszystkie te zagadnienia ujmowane są przez pryzmat perspektywy pracy psychoterapeutycznej z pacjentami ujawniającymi w swoich historiach podobne doświadczenia. Proponowany zakres tematyczny ma przygotować słuchaczy do długoterminowej psychoterapeutycznej pracy z tego typu pacjentami.
Szczegółowy program szkolenia jest udostępniany słuchaczom, którzy ukończyli I i II etap szkolenia z psychotraumatologii za pośrednictwem sekretariatu pod adresem email sekretariat@psychotraumatologia.com.pl
Szkolenie składa się z 23 zjazdów 12 godzinnych realizowanych w następującym systemie:
- 15.30 – 19.30 w piątki
- 9.00 – 14.00 w soboty
- 14.00 – 15.00 przerwa obiadowa
- 15.00 – 18.00 w soboty
Po ukończeniu „Psychoterapii psychotraumatologicznej” uczestnicy uzyskują dyplom ukończenia szkolenia w następującym kształcie
Upoważnia on do długoterminowej pracy psychoterapeutycznej z osobami po przeżyciach traumatycznych pod warunkiem że uczestnik w trakcie tego etapu szkolenia rozpocznie wcześniej psychoterapię własną oraz indywidualną superwizję oraz staż kliniczny (lista superwizorów dostępna jest TU).
Po ukończeniu powyższych szkoleń z psychotraumatologii istnieje możliwość uzyskania certyfikatu „Psychoterapeuty Psychotraumatologii” w Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej.
CERTYFIKAT PSYCHOTERAPEUTY PSYCHOTRAUMATOLOGII
WYMOGI SZCZEGÓŁOWE
Po uzyskaniu dyplomu ukończenia szkolenia z zakresu „Psychoterapii psychotraumatologicznej” oraz spełnieniu wymagań formalnych związanych z terapią własną, stażem klinicznym oraz superewizją uczestnik szkolenia z „Psychotraumatologii Psychoterapeutycznej” może przystąpić do egzaminu organizowanego przez Sekcję Naukową Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej. Co istotne, w komisji zasiadają osoby nie uczestniczące w procesie szkoleniowym absolwenta szkolenia. Egzamin polega na wcześniejszym napisaniu i dostarczeniu do komisji egzaminacyjnej pisemnej pracy będącej opisem studium przypadku z własnej praktyki psychotraumatologiczno – psychoterapeutycznej, uwzględniającej wiedzę uzyskaną podczas szkolenia oraz jej praktyczne zastosowanie wobec omawianego przypadku klinicznego. Praca nie powinna być dłuższa niż 12 stron i nie krótsza niż 10. Powinna być napisana czcionką Times new Roman w rozmiarze 14.
Pracę certyfikacyjną wraz ze zgłoszeniem gotowości przystąpienia do egzaminu należy wysłać na adres:
- Sekcja Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej e-mail: psychotraumatologia@psych.edu.pl
Najpóźniej na miesiąc przed zaplanowanym terminem obrony pracy. Zaplanowane terminy obrony prac udostępniane są na stronach internetowych Sekcji Psychotraumatologii PTPK z co najmniej z 3 miesięcznym wyprzedzeniem.
Opłata za egzamin wynosi 2000 zł i jest obowiązująca na 2 miesiące przed zaplanowanym terminem egzaminu certyfikacyjnego.
Opłaty za egzamin należy dokonywać na nr konta w przypadku Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej:
- Bank Alior Bank S.A 33 2490 0005 0000 4500 4645 4733
- Z dopiskiem : imię i nazwisko, opłata za egzamin certyfikacyjny.
PROGRAM PSYCHOTRAUMATOLOGII PRAKTYCZNEJ
- Psychotraumatologia – geneza.
- Pojęcie doświadczenia traumatycznego.
- Trauma i dysocjacja jako mechanizm obronny, przystosowawczy wobec ekstremalnych doświadczeń.
- „Obcęgi traumatyczne”
- Neurobiologiczne podstawy przetwarzania stresu traumatycznego.
- Interwencja kryzysowa w sytuacji doświadczenia traumatycznego.
- Kontakt z pacjentem po przeżyciu traumatycznym.
- Reakcje aparatu psychicznego na traumę.
- Ramy pracy. Narzędzia do diagnozy zasobów i obciążeń pacjenta
- Zespół Stresu Pourazowego – historia i definicja pojęcia.
- Reakcja adaptacyjna, ASD, podprogowe PTSD, Complex PTSD.
- Diagnoza PTSD.
- PTSD dysocjacyjne.
- Symptomatyka PTSD.
- Fazy PTSD.
- Uzależnienie od stanów bliskich śmierci.
- Dysocjacja jako obrona przed traumą.
- Ramy pracy- narzędzia diagnostyczne, ocena objawów PTSD.
- Specyfika wieku niemowlęcego – rola instynktów w gatunku ludzkim.
- Trauma separacji i trauma symbiozy.
- Objawy i konsekwencje doświadczeń traumatycznych u dzieci w wieku przedwerbalnym. Diagnoza i specyfika.
- 5 aspektów wczesnego urazu.
- Wczesne psychozy niemowlęce i zjawiska autystyczne.
- Mechanizmy obronne u dzieci straumatyzowanych.
- Konsekwencje urazu w późniejszym życiu.
- Proces konsultacyjny.
- Pojęcie więzi – „psychiczna pępowina” .
- Budowanie więzi.
- Teoria więzi: Bowlby, Winnicott, Fonagy.
- Koncepcja „bezpiecznego portu”
- Podatność na lęk a lęk separacyjny.
- Podstawowa matryca więzi.
- Podstawowe wzorce przywiązania.
- Zerwane więzi – dzieci w pieczy zastępczej i adopcji.
- Narzędzia: Metody badania więzi.
- Relacja z rodzicami a proces dojrzewania osobowości.
- Mentalizacja jako warunek rozwoju życia psychicznego.
- Traumatyczna zamiana ról w rodzinie.
- Trauma skumulowana.
- Przemoc i trauma utajona.
- Psychologiczne konsekwencje parentyfikacji.
- Trauma symbiozy.
- Dojrzałość emocjonalna i jej brak
- Specyfika pracy z rodzinami.
- Międzypokoleniowa transmisja traumy.
- Ukryte przekazy rodzinne
- Traumy rodzinne.
- Odziedziczone rany, a wiek dojrzewania
- Transmisja nieprzeżytej żałoby.
- Rozpad rodziny, nadużycia wobec dzieci.
- Odziedziczone rany a psychoterapia.
- Systemowe rozumienie rodziny.
- Specyfika wieku dojrzewania jako dynamika procesów integracji i dezintegracji.
- Wpływ traumatyzacji na przebieg okresu adolescencji.
- Rozwój seksualności a rozwój osobowości.
- Budowanie tożsamości – podstawowe zadanie adolescencji.
- Niedoskonałe ciało – bolesna rana.
- Wewnętrzna wojna – nienawiść i rozpacz.
- Zagrożenia wynikające z kryzysów wieku adolescencji – załamanie procesów dojrzewania.
- Kontakt z adolescentem – specyfika.
- Doświadczenie bliskości śmierci w wieku adolescencji.
- Specyfika pracy z młodzieżą.
- Ciało kolebką umysłu.
- Psychosomatyka jako obrona przed traumą – ekonomia psychiczna.
- Rola ciała w regulacji stanów psychicznych.
- Neuropsychoimmunologia.
- Zjawisko pamięci ciała – epigenetyka.
- Zakłócenia w relacjach jako źródło zaburzeń psychosomatycznych.
- Psychodynamika zaburzeń psychosomatycznych.
- Kontakt z osobą z problemami psychosomatycznymi
- Suicydalność i parasuicydalność – tematy tabu. .
- Syndrom presuicydalny – rozpoznawanie stanu zagrożenia samobójstwem.
- Doświadczenie bliskości śmierci jako mechanizm obronny.
- Autoagresja i samookaleczenia.
- Pomoc przy samookaleczeniach.
- Interwencja kryzysowa w przypadku suicydalności.
- Negocjacje w sytuacjach zagrożenia życia.
- Historia ujawniania nadużyć seksualnych na przestrzeni lat.
- Podstawowe definicje: parafilie, pedofilia, kazirodztwo, czyny preferowane i czyny zastępcze.
- Nadużycie seksualne – zranienie ciała i umysłu. Czynniki ryzyka.
- Dziecko w pułapce nadużycia.
- Konsekwencje nadużyć seksualnych.
- Rodziny kazirodcze – specyfika.
- Rola matek.
- Terapia osób po nadużyciach seksualnych.
- Oskarżenia fałszywe.
- Specyfika terapii sprawców nadużyć seksualnych.
- Diagnoza i terapia dzieci po nadużyciach seksualnych.
- Objawy nadużyć w wieku przedwerbalnym.
- Etiologia procesów demoralizacji. Bazowe zaufanie do świata.
- Reprezentacje doświadczeń traumatycznych a demoralizacja.
- Okoliczności rozwoju sadyzmu.
- Deficyty mentalizacji.
- Dzieci rodziców chorych psychicznie.
- Rozumienie dynamiki przemocy / przemocy rodzinnej.
- Rola Superego a demoralizacja.
- Kryzysy związane z utratami.
- Żałoba wg. Koncepcji Z. Freuda
- Doświadczenie umierania jako element ludzkiego życia.
- Śmierć w rodzinie i jej implikacje dla dorosłych i dzieci.
- Różnice między żałobą i melancholią.
- Traumatyczna żałoba.
- Solidarność ze zmarłym.
- Specyfika kontaktu z osobą umierającą.
- Człowiek jako psychofizjologiczna jedność
- Reakcja na stres i traumę w oparciu o teorię poliwagalną
- Praca z oddechem
- Techniki regulacji emocji
- Koregulacja terapeuta – pacjent
- Świadomość ciała i ugruntowanie
- Historia zapisana w ciele
- Techniki relaksacyjne
- Metody leczenia osób po doświadczeniach traumatycznych.
- Rola wyobraźni i fantazji we wzbogacaniu zasobów psychicznych.
- Interwencje terapeutyczne w leczeniu zaburzeń dysocjacyjnych
- Zjawisko plastyczności pamięci.
- „Technika Ekranu” jako specyficzna metoda pracy po doświadczeniach traumatycznych.
- IV fazowy model pracy z traumą.
- Konfrontacja z traumą – zasady i techniki.
- Teoria pracy metodą EMDR.
- Doświadczenia traumatyczne a świat wewnętrzny.
- Dwa scenariusze narracji o traumie.
- Przekształcenia w narracjach.
- Wciąganie w dynamikę traumy – traumatyczna infekcja.
- Różne formy narracji o traumie.
- Bajka i zabawa w terapii traumy.
- Rola symbolizacji i sublimacji.
- Analiza narracji o traumie
- Czym jest rezyliencja ?
- Mitologia a zjawisko rezyliencji.
- Filary kształtowania odporności psychicznej.
- Lęk przed traumą.
- Czynniki ryzyka a czynniki ochrony. Znaczenie stanu umysłu.
- Koncepcja „Disruption and repair”.
- Rezyliencja a kreatywność – posttraumatyczny wzrost.
- Kryzys a trauma
- Rodzaje interwencji kryzysowej
- Zadania interwencji kryzysowej
- Specyfika interwencji kryzysowej
- Planowanie interwencji
- Specyficzna dynamika relacji interpersonalnych w instytucji.
- Model leczenia zintegrowanego w instytucji (wzorowany na Instytucie Psychoterapii Zintegrowanej w Monachium).
- Specyficzna dynamika relacji interpersonalnych w instytucji.
- Rodzaje interakcji w instytucjach.
- Relacje rodzinne a relacje w instytucjach.
- Trauma związana z rodzeństwem.
- Czynniki leczące w instytucji.
- Podsumowanie kursu.
WPROWADZENIE DO PSYCHOTERAPII PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ
WPROWADZENIE DO PSYCHOTERAPII PSYCHOANALITYCZNEJ
- Etyka zawodu psychoterapeuty
- Różne podejścia w psychoterapii (behawioralno – poznawcze, humanistycznno – doświadczeniowe, systemowe, integracyjne, psychodynamiczne, psychoanalityczne)
- Proces konsultacyjny – pierwsze kontakty z pacjentem. Wywiad, nawiązanie kontaktu.
- Diagnoza psychoanalityczna. Znaczenie diagnozy w procesie psychoterapii
- Teoria relacji z obiektem (Klein, Rosenfeld, Koernberg i inn.)
- Budowanie relacji terapeutycznej. Funkcja relacji psychoterapeutycznej w procesie leczenia techniką psychoterapii psychoanalitycznej.
- Narzędzia terapeutyczne w technice psychoanalitycznej.
- Przeniesienie i przeciwprzeniesienie (historia zjawisk, znaczenie w procesie leczenia)
- Podstawowe teorie psychoanalityczne (Freud, Klein, Winnicot, Koernberg, Mahler)
- Mechanizmy obronne w psychoterapii psychoanalitycznej
- Psychoanalityczna praca z oporem i rozumienie oporu pacjenta.
- Negatywna reakcja terapeutyczna
- Impas w psychoterapii – znaczenie, rozumienie, funkcja. Techniki pracy z impasem.
- Acting out w psychoterapii psychoanalitycznej.
- Analiza marzeń sennych.
- Psychopatologia
- Psychoanalityczna teoria rozwoju człowieka
Łączny wymiar godzinowy II etapu: 227 godziny szkoleniowe (w jednostkach 45 min.)
LITERATURA:
- „Skrypt z psychologii rozwojowej” Eric Rainer (2008) FPCP
- Problematyka histeryczna: N.Mc Williams „Diagnoza psychoanalityczna” rozdz. „Osobowość histeryczna” + Brenman „Odzyskiwanie dobrego obiektu” (rozdział o histerii) (1,5 g.)
- Problematyka narcystyczna: N. Mc.Williams „ Diagnoza psychoanalityczna” rozdz. „Osobowość narcystyczna”+ H. Rosenfeld „O psychopatologii narcyzmu” (1,5 g)
- „Martwa Matka” Andre Green
- Problematyka psychosomatyczna – J.Mc Dougall „Teatry ciała”
- B. Joseph” Niektóre cechy osobowości psychopatycznej”+ N.Symington „Źródłafurii i agresji”
- Praca zbiorowa „Complex trauma. Model Tavistock” 2025 FPCP
- Anne Alvarez „Żywy kontakt” FPCP 2023
- A. Lemma, s. Levy „Perwersja utraty” 2026
- Materiały Fundacji PCP niepublikowane.
