Szkolenie z PSYCHOTERAPII PSYCHOTRAUMATOLOGICZNEJ zostało zaplanowane trzyetapowo:
- Psychotraumatologia Praktyczna
- Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej
- Psychoterapia Psychotraumatologiczna
Każdy kolejny etap pozwala na pogłębienie i wzbogacenie rozumienia treści merytorycznych zawartych w poprzednich etapach szkolenia oraz stanowi ich rozwinięcie.
Charakterystyka poszczególnych etapów:
I etap – Psychotraumatologia Praktyczna
Ten etap obejmuje zbiór zagadnień dotyczących rozumienia szerokiego spektrum ludzkiej reakcji na doświadczenia traumatyczne zarówno w przestrzeniach ciała jak i umysłu, na poziomie podstawowym, praktycznym. Szczegółowo omawia tematykę złożoności doświadczeń traumatycznych, zaznajamia z najważniejszymi aspektami z całej gamy ludzkich odpowiedzi na traumy, uwzględniając krótko i długoterminowe konsekwencje ich oddziaływań na funkcjonowanie psychiczne, cielesne oraz w kontekście realizacji ważnych zadań życiowych. Wieloaspektowo ukazuje specyfikę niektórych form traumatyzacji jak np. psychosomatykę, parentyfikację, nadużycia seksualne, demoralizację czy inne formy przemocy. Ponadto w serii spotkań dotyczących terapii traumy omawiane są modele pracy z traumą w kontekście doraźnym, interwencyjnym a także zagadnienia związane z procesami rezyliencji, a więc indywidualnej zdolności powrotu do równowagi po przeżyciu traumatycznym. Szkolenie ma na celu przygotowanie absolwentów do rozpoznawania doświadczeń traumatycznych u swoich pacjentów, uczniów, podopiecznych etc. oraz podjęcia krótkoterminowej interwencji, konsultacji, pomocy w ustabilizowaniu się etc.
Szczegółowy program szkolenia znajduje się poniżej.
Szkolenie na I etapie składa się z 18 tu 10 cio godzinnych zjazdów odbywających się w stałych porach:
- 15.30 – 19.30 w piątki
- 9.00 – 14.00 w soboty
Cykl szkoleniowy z zakresu Psychotraumatologii Praktycznej kończy się egzaminem w formie testowej (organizowanym stacjonarnie lub on line) a po jego pozytywnym zaliczeniu uzyskaniem dyplomu ukończenia szkolenia nadającego tytuł „Psychotraumatologa” który upoważnia do krótkoterminowej pracy interwencyjnej z osobami po przeżyciach traumatycznych, podejmowania działań wspierających stabilizujących emocjonalnie (do 10 spotkań).
Wzór dyplomu znajduje się TU
Podstawowe metody pracy stosowane na tym etapie szkolenia to: wykłady, analiza artykułów i literatury, oglądanie i analiza filmów oraz superwizje indywidualnych przypadków.
II etap – Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej
Ten etap szkolenia jest dedykowany psychoterapeutom, psychologom, lekarzom psychiatrom i innym osobom pracującym terapeutycznie z pacjentami po doświadczeniach traumatycznych, którzy w przyszłości planują prowadzić profesjonalną psychoterapię traumatycznych doświadczeń. Stanowi on kolejny etap przygotowania do uzyskania tytułu „Psychoterapeuty Psychotraumatologii”. Zajmowanie się psychoterapeutycznie traumą psychiczną jest jednym z najtrudniejszych zadań dla psychoterapeutów. Z tego powodu zgłębianie tej wiedzy wymaga posiadania przez psychotraumatologów przygotowania psychoterapeutycznego w uznanym nurcie psychoterapeutycznym. „Wprowadzenie do psychoterapii psychoanalitycznej”, ma wyposażać słuchaczy w podstawowe zasady i techniki obowiązujące w psychoterapii psychoanalitycznej, zasadami pracy psychoterapeutycznej w ogóle, najczęściej występującymi zjawiskami w procesach terapeutycznych oraz zasadami obowiązującymi w ich leczeniu. Ważnym elementem szkolenia jest omówienie i ugruntowanie w myśleniu przyszłych psychotraumatologów zasad etyki zawodowej, uczciwości i wyrazistości postaw, szacunku i dojrzałości moralnej.
Zważywszy na fakt, że koncept szkolenia z psychotraumatologii jest przygotowany w znacznym stopniu w oparciu o technikę psychoanalityczną oraz psychoanalityczny sposób myślenia o funkcjonowaniu ludzkiego umysłu, omawiane zagadnienia są osadzone w myśleniu psychoanalitycznym i teoriach wywodzących się z odkryć Zygmunta Freuda oraz jego następców.
Szczegółowy program „Wprowadzenia do psychoterapii psychoanalitycznej” znajduje się poniżej.
W trakcie realizacji tego etapu (dokładnie po 2 latach od rozpoczęcia całego cyklu szkoleniowego) uczestnik uzyskuje prawo do samodzielnej pracy z pacjentami pod warunkiem posiadania indywidualnej superwizji oraz bycia w tym samym czasie w terapii własnej (minimum 2 x w tygodniu u certyfikowanego psychoterapeuty psychoanalitycznego lub psychodynamicznego – z listy certyfikowanych psychoterapeutów:
- Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej,
- Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej,
- Sekcji Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej,
- Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej
- Polskiego Towarzystwa Analitycznego.
Podczas tego etapu szkolenia zmienia się formuła pracy. O ile I etap szkolenia w znacznym stopniu prowadzony jest w formie wykładowej, o tyle podczas „Wprowadzenia do psychoterapii psychoanalitycznej” podstawową metodą pracy jest praca z tekstem, a także w oparciu o wcześniejsze przygotowanie się przez uczestników do dyskusji i omawiania zagadnień teoretycznych oraz praktycznych, istotnych w procesie psychoterapii. Ten etap szkolenia wymaga od uczestników większego zaangażowania w studiowanie literatury a także angażowania się w dyskusję podczas zajęć. Ważnym i rozbudowanym elementem pracy na tym etapie jest także superwizja przypadków przedstawianych przez słuchaczy oraz trenerów. Cykl składa się z 17 zjazdów w którym każdy zjazd obejmuje 10 – cio godzin szkoleniowych. Zajęcia odbywają się w:
- Piątki w godz. 15.30 – 19.30
- Soboty w godz. 9.00 – 14.00
Wzór dokumentu wydawanego po ukończeniu II etapu znajduje się TU
III etap – Psychotraumatologia Psychoterapeutyczna
Ten etap szkolenia ma za zadanie osadzić słuchaczy w specyfice długoterminowego leczenia doświadczeń traumatycznych z perspektywy psychoterapeutycznej psychotraumatologii omawianej w ujęciu psychodynamiczno – psychoanalitycznym. Obejmuje on zarówno zagadnienia które stanowią psychoanalityczne rozumienie ogólnej ludzkiej odpowiedzi na doświadczenia traumatyczne ( jak np.: dysocjacja osobowości, psychiczne opracowanie traumy czy psychiczne azyle) jak i szczegółowe omówienie niektórych form traumatyzacji (np. głębokie zaburzenia odżywiania, traumatyczny rezonans obecny w dynamice pary, wpływ traumy na pełnienie ról rodzicielskich etc.). Wszystkie te zagadnienia ujmowane są przez pryzmat perspektywy pracy psychoterapeutycznej z pacjentami ujawniającymi w swoich historiach podobne doświadczenia. Proponowany zakres tematyczny ma przygotować słuchaczy do długoterminowej psychoterapeutycznej pracy z tego typu pacjentami.
Szczegółowy program szkolenia jest udostępniany słuchaczom, którzy ukończyli I i II etap szkolenia z psychotraumatologii za pośrednictwem sekretariatu pod adresem email sekretariat@psychotraumatologia.com.pl
Szkolenie składa się z 23 zjazdów 12 godzinnych realizowanych w następującym systemie:
- 15.30 – 19.30 w piątki
- 9.00 – 14.00 w soboty
- 14.00 – 15.00 przerwa obiadowa
- 15.00 – 18.00 w soboty
Po ukończeniu „Psychoterapii psychotraumatologicznej” uczestnicy uzyskują dyplom ukończenia szkolenia w następującym kształcie
Upoważnia on do długoterminowej pracy psychoterapeutycznej z osobami po przeżyciach traumatycznych pod warunkiem że uczestnik w trakcie tego etapu szkolenia rozpocznie wcześniej psychoterapię własną oraz indywidualną superwizję oraz staż kliniczny (lista superwizorów dostępna jest TU).
Po ukończeniu powyższych szkoleń z psychotraumatologii istnieje możliwość uzyskania certyfikatu „Psychoterapeuty Psychotraumatologii” Polskiej Federacji Psychotraumatologii lub Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej.
CERTYFIKAT PSYCHOTERAPEUTY PSYCHOTRAUMATOLOGII
WYMOGI SZCZEGÓŁOWE
Po uzyskaniu dyplomu ukończenia szkolenia z zakresu „Psychoterapii psychotraumatologicznej” oraz spełnieniu wymagań formalnych związanych z terapią własną, stażem klinicznym oraz superewizją uczestnik szkolenia z „Psychotraumatologii Zaawansowanej” może przystąpić do egzaminu organizowanego przez Sekcję Naukową Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej lub Polską Federację Psychotraumatologii. Co istotne, w komisji zasiadają osoby nie uczestniczące w procesie szkoleniowym absolwenta szkolenia. Egzamin polega na wcześniejszym napisaniu i dostarczeniu do komisji egzaminacyjnej pisemnej pracy będącej opisem studium przypadku z własnej praktyki psychotraumatologiczno – psychoterapeutycznej, uwzględniającej wiedzę uzyskaną podczas szkolenia oraz jej praktyczne zastosowanie wobec omawianego przypadku klinicznego. Praca nie powinna być dłuższa niż 12 stron i nie krótsza niż 10. Powinna być napisana czcionką Times new Roman w rozmiarze 14.
Pracę certyfikacyjną wraz ze zgłoszeniem gotowości przystąpienia do egzaminu należy wysłać na adres:
- Sekcja Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej e-mail: psychotraumatologia@psych.edu.pl
- Polska Federacja Psychotraumatologii e-mail: kwalifikacja@
federacjagdansk.pl
Najpóźniej na miesiąc przed zaplanowanym terminem obrony pracy. Zaplanowane terminy obrony prac udostępniane są na stronach internetowych Sekcji Psychotraumatologii PTPK oraz Polskiej Federacji Psychotraumatologii z co najmniej z 3 miesięcznym wyprzedzeniem.
Opłata za egzamin wynosi 2000 zł i jest obowiązująca na 2 miesiące przed zaplanowanym terminem egzaminu certyfikacyjnego.
Opłaty za egzamin należy dokonywać na nr konta:
W przypadku Sekcji Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej:
- Bank Alior Bank S.A 33 2490 0005 0000 4500 4645 4733
- Z dopiskiem : imię i nazwisko, opłata za egzamin certyfikacyjny.
W przypadku Polskiej Federacji Psychotraumatologii
- Bank Millennium 31 1160 2202 0000 0004 5531 1553
- Z dopiskiem : imię i nazwisko, opłata za egzamin certyfikacyjny.
PROGRAM PSYCHOTRAUMATOLOGII PRAKTYCZNEJ
- Psychotraumatologia – geneza.
- Pojęcie doświadczenia traumatycznego.
- Trauma i dysocjacja jako mechanizm obronny, przystosowawczy wobec ekstremalnych doświadczeń.
- „Obcęgi traumatyczne”
- Neurobiologiczne podstawy przetwarzania stresu traumatycznego.
- Interwencja kryzysowa w sytuacji doświadczenia traumatycznego.
- Kontakt z pacjentem po przeżyciu traumatycznym.
- Reakcje aparatu psychicznego na traumę.
- Ramy pracy. Narzędzia do diagnozy zasobów i obciążeń pacjenta
- Zespół Stresu Pourazowego – historia i definicja pojęcia.
- Reakcja adaptacyjna, ASD, podprogowe PTSD, Complex PTSD.
- Diagnoza PTSD.
- PTSD dysocjacyjne.
- Symptomatyka PTSD.
- Fazy PTSD.
- Uzależnienie od stanów bliskich śmierci.
- Dysocjacja jako obrona przed traumą.
- Ramy pracy- narzędzia diagnostyczne, ocena objawów PTSD.
- Specyfika wieku niemowlęcego – rola instynktów w gatunku ludzkim.
- Trauma separacji i trauma symbiozy.
- Objawy i konsekwencje doświadczeń traumatycznych u dzieci w wieku przedwerbalnym. Diagnoza i specyfika.
- 5 aspektów wczesnego urazu.
- Wczesne psychozy niemowlęce i zjawiska autystyczne.
- Mechanizmy obronne u dzieci straumatyzowanych.
- Konsekwencje urazu w późniejszym życiu.
- Proces konsultacyjny.
- Pojęcie więzi – „psychiczna pępowina” .
- Budowanie więzi.
- Teoria więzi: Bowlby, Winnicott, Fonagy.
- Koncepcja „bezpiecznego portu”
- Podatność na lęk a lęk separacyjny.
- Podstawowa matryca więzi.
- Podstawowe wzorce przywiązania.
- Zerwane więzi – dzieci w pieczy zastępczej i adopcji.
- Narzędzia: Metody badania więzi.
- Relacja z rodzicami a proces dojrzewania osobowości.
- Mentalizacja jako warunek rozwoju życia psychicznego.
- Traumatyczna zamiana ról w rodzinie.
- Trauma skumulowana.
- Przemoc i trauma utajona.
- Psychologiczne konsekwencje parentyfikacji.
- Trauma symbiozy.
- Dojrzałość emocjonalna i jej brak
- Specyfika pracy z rodzinami.
- Międzypokoleniowa transmisja traumy.
- Ukryte przekazy rodzinne
- Traumy rodzinne.
- Odziedziczone rany, a wiek dojrzewania
- Transmisja nieprzeżytej żałoby.
- Rozpad rodziny, nadużycia wobec dzieci.
- Odziedziczone rany a psychoterapia.
- Systemowe rozumienie rodziny.
- Specyfika wieku dojrzewania jako dynamika procesów integracji i dezintegracji.
- Wpływ traumatyzacji na przebieg okresu adolescencji.
- Rozwój seksualności a rozwój osobowości.
- Budowanie tożsamości – podstawowe zadanie adolescencji.
- Niedoskonałe ciało – bolesna rana.
- Wewnętrzna wojna – nienawiść i rozpacz.
- Zagrożenia wynikające z kryzysów wieku adolescencji – załamanie procesów dojrzewania.
- Kontakt z adolescentem – specyfika.
- Doświadczenie bliskości śmierci w wieku adolescencji.
- Specyfika pracy z młodzieżą.
- Ciało kolebką umysłu.
- Psychosomatyka jako obrona przed traumą – ekonomia psychiczna.
- Rola ciała w regulacji stanów psychicznych.
- Neuropsychoimmunologia.
- Zjawisko pamięci ciała – epigenetyka.
- Zakłócenia w relacjach jako źródło zaburzeń psychosomatycznych.
- Psychodynamika zaburzeń psychosomatycznych.
- Kontakt z osobą z problemami psychosomatycznymi
- Suicydalność i parasuicydalność – tematy tabu. .
- Syndrom presuicydalny – rozpoznawanie stanu zagrożenia samobójstwem.
- Doświadczenie bliskości śmierci jako mechanizm obronny.
- Autoagresja i samookaleczenia.
- Pomoc przy samookaleczeniach.
- Interwencja kryzysowa w przypadku suicydalności.
- Negocjacje w sytuacjach zagrożenia życia.
- Historia ujawniania nadużyć seksualnych na przestrzeni lat.
- Podstawowe definicje: parafilie, pedofilia, kazirodztwo, czyny preferowane i czyny zastępcze.
- Nadużycie seksualne – zranienie ciała i umysłu. Czynniki ryzyka.
- Dziecko w pułapce nadużycia.
- Konsekwencje nadużyć seksualnych.
- Rodziny kazirodcze – specyfika.
- Rola matek.
- Terapia osób po nadużyciach seksualnych.
- Oskarżenia fałszywe.
- Specyfika terapii sprawców nadużyć seksualnych.
- Diagnoza i terapia dzieci po nadużyciach seksualnych.
- Objawy nadużyć w wieku przedwerbalnym.
- Etiologia procesów demoralizacji. Bazowe zaufanie do świata.
- Reprezentacje doświadczeń traumatycznych a demoralizacja.
- Okoliczności rozwoju sadyzmu.
- Deficyty mentalizacji.
- Dzieci rodziców chorych psychicznie.
- Rozumienie dynamiki przemocy / przemocy rodzinnej.
- Rola Superego a demoralizacja.
- Kryzysy związane z utratami.
- Żałoba wg. Koncepcji Z. Freuda
- Doświadczenie umierania jako element ludzkiego życia.
- Śmierć w rodzinie i jej implikacje dla dorosłych i dzieci.
- Różnice między żałobą i melancholią.
- Traumatyczna żałoba.
- Solidarność ze zmarłym.
- Specyfika kontaktu z osobą umierającą.
- Człowiek jako psychofizjologiczna jedność
- Reakcja na stres i traumę w oparciu o teorię poliwagalną
- Praca z oddechem
- Techniki regulacji emocji
- Koregulacja terapeuta – pacjent
- Świadomość ciała i ugruntowanie
- Historia zapisana w ciele
- Techniki relaksacyjne
- Metody leczenia osób po doświadczeniach traumatycznych.
- Rola wyobraźni i fantazji we wzbogacaniu zasobów psychicznych.
- Interwencje terapeutyczne w leczeniu zaburzeń dysocjacyjnych
- Zjawisko plastyczności pamięci.
- „Technika Ekranu” jako specyficzna metoda pracy po doświadczeniach traumatycznych.
- IV fazowy model pracy z traumą.
- Konfrontacja z traumą – zasady i techniki.
- Teoria pracy metodą EMDR.
- Doświadczenia traumatyczne a świat wewnętrzny.
- Dwa scenariusze narracji o traumie.
- Przekształcenia w narracjach.
- Wciąganie w dynamikę traumy – traumatyczna infekcja.
- Różne formy narracji o traumie.
- Bajka i zabawa w terapii traumy.
- Rola symbolizacji i sublimacji.
- Analiza narracji o traumie
- Czym jest rezyliencja ?
- Mitologia a zjawisko rezyliencji.
- Filary kształtowania odporności psychicznej.
- Lęk przed traumą.
- Czynniki ryzyka a czynniki ochrony. Znaczenie stanu umysłu.
- Koncepcja „Disruption and repair”.
- Rezyliencja a kreatywność – posttraumatyczny wzrost.
- Kryzys a trauma
- Rodzaje interwencji kryzysowej
- Zadania interwencji kryzysowej
- Specyfika interwencji kryzysowej
- Planowanie interwencji
- Specyficzna dynamika relacji interpersonalnych w instytucji.
- Model leczenia zintegrowanego w instytucji (wzorowany na Instytucie Psychoterapii Zintegrowanej w Monachium).
- Specyficzna dynamika relacji interpersonalnych w instytucji.
- Rodzaje interakcji w instytucjach.
- Relacje rodzinne a relacje w instytucjach.
- Trauma związana z rodzeństwem.
- Czynniki leczące w instytucji.
- Podsumowanie kursu.
WPROWADZENIE DO PSYCHOTERAPII PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ
WPROWADZENIE DO PSYCHOTERAPII PSYCHOANALITYCZNEJ
- Etyka zawodu psychoterapeuty
- Różne podejścia w psychoterapii (behawioralno – poznawcze, humanistycznno – doświadczeniowe, systemowe, integracyjne, psychodynamiczne, psychoanalityczne)
- Proces konsultacyjny – pierwsze kontakty z pacjentem. Wywiad, nawiązanie kontaktu.
- Diagnoza psychoanalityczna. Znaczenie diagnozy w procesie psychoterapii
- Teoria relacji z obiektem (Klein, Rosenfeld, Koernberg i inn.)
- Budowanie relacji terapeutycznej. Funkcja relacji psychoterapeutycznej w procesie leczenia techniką psychoterapii psychoanalitycznej.
- Narzędzia terapeutyczne w technice psychoanalitycznej.
- Przeniesienie i przeciwprzeniesienie (historia zjawisk, znaczenie w procesie leczenia)
- Podstawowe teorie psychoanalityczne (Freud, Klein, Winnicot, Koernberg, Mahler)
- Mechanizmy obronne w psychoterapii psychoanalitycznej
- Psychoanalityczna praca z oporem i rozumienie oporu pacjenta.
- Negatywna reakcja terapeutyczna
- Impas w psychoterapii – znaczenie, rozumienie, funkcja. Techniki pracy z impasem.
- Acting out w psychoterapii psychoanalitycznej.
- Analiza marzeń sennych.
- Psychopatologia
- Psychoanalityczna teoria rozwoju człowieka
Łączny wymiar godzinowy II etapu: 204 godziny szkoleniowe (w jednostkach 45 min.)
LITERATURA:
- „Skrypt z psychologii rozwojowej” Eric Rainer (2008) FPCP
- Problematyka histeryczna: N.Mc Williams „Diagnoza psychoanalityczna” rozdz. „Osobowość histeryczna” + Brenman „Odzyskiwanie dobrego obiektu” (rozdział o histerii) (1,5 g.)
- Problematyka narcystyczna: N. Mc.Williams „ Diagnoza psychoanalityczna” rozdz. „Osobowość narcystyczna”+ H. Rosenfeld „O psychopatologii narcyzmu” (1,5 g)
- „Martwa Matka” Andre Green
- Problematyka psychosomatyczna – J.Mc Dougall „Teatry ciała”
- B. Joseph” Niektóre cechy osobowości psychopatycznej”+ N.Symington „Źródłafurii i agresji”
- Praca zbiorowa „Complex trauma. Model Tavistock” 2025 FPCP
- Anne Alvarez „Żywy kontakt” FPCP 2023
- A. Lemma, s. Levy „Perwersja utraty” 2026
- Materiały Fundacji PCP niepublikowane.
